Ramadan - Święty Miesiąc Muzułmanów...

Zapewne każdy z Was słyszał choć raz o Ramadanie- chociażby w poście "Pięć filarów Islamu", również media z całego świata informują o rozpoczęciu i zakończeniu tego wyjątkowego Świętego Miesiąca islamskiego świata. Ramadan stanowi czas wyjątkowy, czas łączenia się z Bogiem, samodyscypliny oraz refleksji, gdyż upamiętnia czas pierwszego objawienia Koranu Prorokowi Mahometowi (pokój z Nim). Co roku Ramadan wypada w innym okresie, czas trwania może różnić się jednym dniem w niektórych państwach, gdyż jest to uzależnione od fazy księżyca. Trwa on 29 lub 30 dni. W tym wyjątkowym czasie wszyscy Muzułmanie od wschodu do zachodu słońca nie spożywają posiłków, napojów, nie palą papierosów, nie uprawiają sexu. Post dotyczy wszystkich Muzułmanów, którzy osiągnęli dojrzałość płciową. Zaleca się, aby dzieci stopniowo przyzwyczajać do postu, który w pełni będzie ich dotyczył w życiu dorosłym. Z postu zwolnione są osoby chore umysłowo, starsze, schorowane którym post opóźniałby wyleczenie lub zagrażał życiu, kobiety w ciąży, miesiączkujące, karmiące. Warto podkreślić, że nawet gdy osoba poszcząca nieumyślnie spożyje napój lub jedzenie w ciągu dnia, nie powoduje to przerwanie postu. Dopuszcza się również kąpiele w wodzie, wąchanie przyjemnych zapachów, płukanie ust - o ile nie spowoduje to połknięcie płynu i nie można robić tego nadmiernie, dopuszczalne jest także zakraplanie oczu oraz przełykanie śliny. W tym wyjątkowym czasie oczyszczenia szczególnie zabrania się czynów, które Islam uważa za haram - kłamanie, obgadywanie, gadanie bez sensu, przeklinanie. Każdy Muzułmanin powinien także nasilić zbożne czyny - uczenie i nauczanie Koranu, rozdawanie jałmużny, uczestnictwo w modlitwach. W okresie Ramadanu Muzułmanie spożywają posiłek po nocy, ale jeszcze przed wschodem słońca (as-sahur). Po całym dniu i po zachodzie słońca zaczyna się iftar - przełamanie całodziennego postu poprzez spożycie nieparzystej ilości daktyli oraz wody. Następnie po odmówieniu modlitwy rozpoczyna się świętowanie, wspaniały, radosny czas spędzany wśród rodziny, przyjaciół. Często iftar odbywa się na ulicach, by świętować z jak największą ilością ludzi. W okresie Ramadanu w sklepach można kupić zestawy, które ludzie wręczają kierowcom, którzy z różnych przyczyn nie zdążyli na iftar do domu. Zestawy takie wręcza się również osobom ubogim, aby mogły godnie świętować ten wyjątkowy czas. Jednym z najbardziej charakterystycznych symboli Ramadanu jest fanus - piękny kolorowy lampion. Fanusy w czasie postu zdobią budynki, ulice, bramy i zapalane są tuż po zachodzie słońca, aby obwieścić zakończenie dziennego postu.

Oczywiście jak z każdym świętem, tak z Ramadanem wiążą się wyjątkowe tradycyjne potrawy oraz napoje. Najpopularniejszym ramadanowym daniem jest mahshi (machszi) czyli ryż z dodatkiem przypraw, zielonej pietruszki, sosu pomidorowego i cebuli, stanowiący farsz do cukinii, bakłażanów, liści winogron, czy kapusty. Innym daniem jest zupa molohia - wyglądem i smakiem przypomina trochę zupę szpinakową.  Molohija to specjalna trawa, zupa z niej podawana jest z dodatkiem czosnku i przypraw. Na stole nie może zabraknąć pieczeni z wołowiny i dań z kurczaka. 

Jeżeli chodzi o napoje, to z Ramadanem wiąże się słodki, orzeźwiający sok z tamaryndowca. Ciemnobrązowy napój można kupić od ulicznych sprzedawców, którzy ubierają korowe stroje i przywołują klientów dźwiękiem małych talerzy założonych na palce.

Po zakończeniu Ramadanu, jak już wiecie z postu o islamskich świętach, rozpoczyna się Eid - Al Fitr. Czas podsumowania, radowania z odbycia kolejnego poświęcenia dla Boga. Przebywanie w kraju muzułmańskim w okresie Ramadanu jest wyjątkowe, należy jednak przede wszystkim pamiętać o szacunku do poświęcenia jakiego podejmują się Muzułmanie. Nie mile widziane może być picie napojów w miejscu publicznym w czasie największego słońca, gdy pragnienie Muzułmanów przybiera na sile. To samo tyczy się jedzenia. Oczywiście mówię tu o miejscach poza kurortami, hotelami. Jeżeli wybierzecie się w prywatną podróż do kraju muzułmańskiego podczas Ramadanu wystarczy wczuć się w rolę człowieka, który w czasie upalnej pogody nie je i nie pije cały dzień. Możemy ugasić pragnienie lub głód tak, aby nikt tego nie widział. Wieczorem, gdy zdecydujecie się na spacer udekorowanymi ulicami, gdzie zapalone lampiony będą obwieszczać ifar bądźcie przygotowani na zaproszenie do wieczerzy, gdyż Muzułmanie to wspaniali i gościnni ludzie. Nie wypada odmówić, ponadto będzie to dla Was wyjątkowe przeżycie...Podstawowymi życzeniami z okazji Świętego Miesiąca jest zwrot "Ramadan Kareem", jeżeli macie wśród znajomych Muzułmanów, na pewno ucieszą się, gdy dostaną od Was takie życzenia.

   

Rodzina w Islamie...

Ten kto czytał Koran wie, że wiele jego wersetów dotyczy rodziny, sposobu jej funkcjonowania, dziedziczenia, możliwości małżeństwa, stanowiącego podstawę rodziny. Małżeństwo tworząc rodzinę, tworzy jednocześnie silne więzy moralne i duchowne, jest gwarantem przetrwania gatunku ludzkiego, co odpowiada boskiemu porządkowi stworzenia. Prorok Mahomet (pokój z Nim), powiedział nawet, że "małżeństwo jest częścią jego drogi, a ktokolwiek z niej odstąpi nie jest jednym z nas". Według przesłania koranicznego małżeństwo jest silną umową i uroczystym przyrzeczeniem oraz naturalnym miejscem współżycia seksualnego i poczęcia. Islam podobnie jak Chrześcijanizm jest negatywnie nastawiony do seksu przedmałżeńskiego, a dziewictwo dziewczyn to sprawa honoru dla rodziny. Koran nie podaje szczegółów samej uroczystości zawarcia związku. Święta Księga nawołuje do wzajemnego poszanowania i uzupełniania się kobiety i mężczyzny w małżeństwie, dając mężczyźnie jako głowie rodziny większą władzę nad kobietą. Mężczyzna jest przywódcą, jednak każdy przywódca sam posiada swojego przewodnika.  Małżonkowie mają odmienne obowiązki względem rodziny. Mąż jest odpowiedzialny za zapewnienie warunków bytowych rodzinie, odpowiednią pozycję i interesy w społeczeństwie. Kobieta odpowiada za sferę domową i wychowanie dzieci. Jej rola jest bardzo duża, jest ona bowiem strażniczką domowego ogniska, osobą dającą pocieszenie mężczyźnie skłaniając go do większej refleksji nad sobą i cierpliwości. Ze względu na swoją bardziej otwartą naturę, kobieta jest bardziej narażona na złe wpływy.  Aby zawrzeć małżeństwo kobieta i mężczyzna musza osiągnąć odpowiedni wiek, generalnie jest to osiągnięcie wieku dojrzałości płciowej, u mężczyzn ok. 12 roku życia, u kobiet 9-12 lat. Prawu temu często sprzeciwia się prawo cywilne, które pozwala zawrzeć związek małżeński chłopcom w wieku 16 lub 21 lat, dziewczętom w wieku 16 lub 18 lat (w zależności od kraju). W wielu krajach do dziś praktykuje się małżeństwa pozorowane, czyli rodzice już we wczesnych latach dzieci składają obietnice małżeńskie, które później muszą potwierdzić dzieci po osiągnięciu wieku umożliwiającego zawarcie związku. Przeszkodami w zawarciu związku małżeńskiego mogą być więzy krwi, mleka,  zdrada, różnice religijne. Nie wolno zawierać związku małżeńskiego osobom spowinowaconym w pierwszej linii. Wolno natomiast pobierać się kuzynowi  kuzynce. Nie mogą pobrać się osoby karmione mlekiem jednej matki. Jeżeli chodzi o różnice religijne, kobieta może wyjść tylko za Muzułmanina, jednak mężczyzna może pojąć za żonę kobietę innej wiary, byleby nie była żydówką lub chrześcijanką. Dzieci z takiego związku muszą być jednak Muzułmanami. Kobieta może mieć tylko jednego męża, natomiast mąż może posiadać więcej żon (maksymalnie cztery). Jednak jest on zobowiązany do równego traktowania wszystkich żon, gdy nie jest w stanie, powinien posiadać jedną żonę. W Islamie dopuszcza się także rozwody, jednak tylko gdy nie osiągnęło one swojego celu i ulega rozpadowi, jednak warto zaznaczyć, że wśród rzeczy dozwolonych rozwód jest najbardziej znienawidzony przez Boga. Każda ze stron może wnieść o rozwód, a do warunków umożliwiających rozstanie zalicza się utratę wiary przez jednego z małżonków. Rozróżnia się trzy rodzaje rozwodów: "talak" na wniosek męża, "huld" na wniosek żony oraz rozwód orzeczony przez sędziego. Małżonkowie, aby być szczęśliwymi powinni stosować się do kilku sugestii: powinni wybrać właściwą dla siebie osobę, ustalić codzienny rytuał picia herbaty bez obecności dzieci, co sprawia, że mają oni czas tylko dla siebie. Mężowie powinni zabierać swoje żony na cotygodniowe randki, które przed ślubem nie są mile widziane, jednak po ślubie zupełnie odwrotnie. Żony powinny doceniać co mają i wspierać mężów, co oczywiście tyczy się również drugiej strony. Nie powinno się iść spać z nierozwiązanymi problemami, rozwiązując spory na bieżąco nie pozwala im się urastać do wysokiej rangi. Islam nakazuje również dzielić się swoim szczęściem, miłością i radością -  zapraszać regularnie gości, aby wspólnie spędzać czas. Więzy rodzinne w krajach muzułmańskich są bardzo silne. Nie oddaje się rodziców czy innych członków rodziny do domu starców, nie praktykuje się również oddawanie sierot do domu dziecka. Robi się wszystko, aby członkowie rodziny pozostali w społeczności. 

Jezus w Islamie...

Nie wiem czy spotkaliście się ze stwierdzeniem: " Jestem Muzułmaninem, kocham Jezusa". Dla wielu, stwierdzenie to pewnie jest dziwne, wręcz zaprzeczające...a jednak. Jezus kojarzy się Chrześcijanom jako syn Boga i twórca wiary chrześcijańskiej. Jednak w Islamie Jezus zajmuje wysoką pozycję, a Święta Księga - Koran, wspomina Jezusa aż 25 razy w 15 wersach, nazywając go Isa. Muzułmanie czczą Jezusa jako jednego z najważniejszych Proroków. Jezusowi przypisuje się niesamowite czyny. Jego wyjątkowość polegała na tym, że podobnie jak Adam nie miał on ludzkiego ojca. Poczęty został w cudowny sposób z woli Boga. Matka Jezusa Maria stała brzemienna za pośrednictwem anioła przez tchnienie Ducha. W celu uniknięcia szykan ze strony rodziny, Maria na czas porodu oddaliła się na pustynię, gdzie Bóg zesłał anioła, który pomógł Marii wydać na świat Jezusa. Po powrocie pokazała rodzinie dziecko, które przemówiło potwierdzając otrzymane od Boga wstawiennictwo. Koran nazywa Jezusa "Synem Marii", która ze względu na swoją dziewiczość zostaje wywyższona "ponad kobietami światów". Święta Księga Islamu wymienia kilka cudów w działalności Jezusa - stworzenie płatków z gliny, przywrócenie wzroku niewidomemu, uzdrowienie trędowatego, wskrzeszenie zmarłych. Koran przekazuje nie tylko "cudowne znaki" czynione przez Jezusa, ale uznaje Jego samego za znak, przez który Bóg ogłasza ludzkości prawdę o swym miłosierdziu. Koran wymienia także inne tytuły, które potwierdzają wyjątkowy charakter Jezusa. Zostaje On nazwany "Sługą" (Abd), "Prorokiem" (Nabi), Posłańcem (Rasul),  "Mesjaszem" (Al-Masih), "Słowem Bożym" (Kalima), "Duchem Bożym" (Ruh) i "Tym, który przyniósł Pismo", czyli Ewangelię - Indżil. Różnice w rozumieniu osoby Jezusa  w tradycji chrześcijańskiej i muzułmańskiej dotyczą dwóch podstawowych kwestii. Po pierwsze pomimo wiary w jego cudowność poczęcia i narodzin Muzułmanie odrzucają boskość Jezusa. Według Muzułmanów Jezus był wielkim Prorokiem stojącym tuż za Mahometem (pokój z Nim), jednak pozostał "tylko" człowiekiem. Po drugie Muzułmanie odrzucają fakt ukrzyżowania Jezusa i Jego zmartwychwstanie. Ukazując Jezusa Święta Księga Islamu - Koran zaznacza Jego posłannictwo i posłuszne wypełnienie nakazu Boga. Nie wspomina jednak o Jego roli w dziele odkupienia, ponieważ według Islamu jedynym gwarantem odkupienia człowieka jest Boże miłosierdzie. Przed Bogiem każdy człowiek jest grzesznikiem i odpowiada za swoje grzechy. Zgodnie z tą nauką nikt nie może przejąć odpowiedzialności za czyjeś grzechy i umożliwić mu zbawienie - stąd też Muzułmanie nie praktykują spowiedzi z grzechów przed islamskim kapłanem. Jak widzicie pomimo różnic w obu religiach Jezus dla Muzułmanów jest bardzo ważny i uznany za Wielkiego...

Al - Kaba - najświętsze miejsce Muzułmanów...

Jeżeli czytaliście poprzednie posty to na pewno pamiętacie, że Al - Kaba pojawiła się w nich kilkukrotnie. Mieszczące się w Mekce sanktuarium to najświętsze miejsce Islamu, główne centrum wiary, do którego każdy Muzułmanin ma obowiązek przynajmniej raz w życiu odbyć pielgrzymkę - hadżdż (jeden z pięciu filarów Islamu) i siedmiokrotne okrążenie Al- Kaby. Wielu z Was może nawet nie kojarzyć jej nazwy, ale zapewne pozna ją z  wyglądu, gdyż o corocznej pielgrzymce do Mekki mówi się na całym świecie pokazując jak wygląda Al- Kaba.

 Według przekazów muzułmańskich Al Kaba miała być pierwszym meczetem na świecie, zbudowana przez Abrahama na polecenie samego Boga. Modlił się tu oczywiście sam Prorok Mahomet (pokój z Nim). Świątynia ma kształt sześcianu zbudowanego z niebieskoszarego granitu,  postawionego na postumencie z marmuru. Wszystko pokryte jest czarnym płótnem obszywanym złotymi nićmi. Pierwotnie nie wymieniano pokrycia, tylko dokładano nowe, jednak po pewnym czasie odkryto, że ciężar materiałów zagraża budowli, dlatego obecnie ma ona jedno poszycie. Do wnętrza Al- Kaby można wejść dwa razy w roku - dwa tygodnie przed rozpoczęciem Ramadanu oraz przed rozpoczęciem pielgrzymek, jednak wstęp mają tylko dostojnicy z Mekki, którzy udają się do środka na rytualne sprzątanie. Machają wtedy miotełkami i czyszczą pomieszczenie wodą ze studni Zamzam  z dodatkiem destylatu i płatków różanych.

We wnętrzu sanktuarium przeważa kolor zielony - jak już wiecie, ulubiony kolor Proroka Mahometa (pokój z Nim). We wnętrzu Al-Kaby znajduje się "Czarny Kamień" - Al - Hadżar, stanowiący jedną z największych świętości Islamu. Muzułmańska tradycja utrzymuje, że Kamień spadł na ziemię z nieba za czasów Adama i Ewy, aby wskazać pierwszym ludziom miejsce, gdzie mają zbudować ołtarz dla Boga.W ten sposób miało powstać pierwsze miejsce modlitwy na ziemi. Historia kamienia łączy się także z Abrahamem, któremu przypisuje się odnalezienie miejsca, gdzie Adam postawił pierwszy ołtarz. Po odkryciu znaleziska Abraham miał polecić swojemu synowi Izmaelowi zbudowanie Al- Kaby. Czarny Kamień jest wbudowany w Al- Kabę na wysokości 1,5m w południowo wschodnim narożniku świątyni. Każdy Muzułmanin marzy by choć musnąć go palcami. Inni mogą tylko wyciągnąć do niego rękę.

Prawdopodobnie w 683r. na skutek zamieszek i walk pomiędzy arabskimi plemionami Al- Kaba została uszkodzona, a Czarny Kamień rozpadł się na części. Dziś przechowuje się go jako całość scaloną srebrną obręczą. Wierni z całego świata mają obowiązek pięciu modlitw dziennie (jak już wiecie), jeżeli czytaliście post o filarach Islamu, wiecie, że modlitwa zawsze odbywa się w kierunku Mekki i Al - Kaby. W wielu muzułmańskich krajach na lotniskach, urzędach, hotelach znajduje się znaczek określający kierunek do modlitw. Klucze do Al - Kaby, od czasów Proroka Mahometa (pokój z Nim), znajdują się w rękach tej samej rodziny aż do dziś. Każdy król, sułtan chcący odwiedzić Al- Kabę musiał prosić rodzinę kluczników o jej otwarcie. Muzułmanie twierdzą, że istnieją dwie Al - Kaby. Jedna znajduje się na ziemi, jednak jest ona repliką znajdującej się takiej samej świątyni w niebie. Co roku do Mekki pielgrzymuje ok. 3 miliony Muzułmanów, obecnie przez pandemię koronawirusa pielgrzymki mogą odbywać się tylko przez obywateli Arabii Saudyjskiej. Oczywiście wstęp do tego miejsca mają tylko i wyłącznie Muzułmanie...

Halal, haram...

W poście dotyczącym jedzenia spotkaliście się w określeniem halal, które konkretnie dotyczyło mięsa. Jednak w kulturze Islamu halal oznacza czyny dozwolone. Oprócz potraw czy napojów, halal może odnosić się także do złota noszonego przez Muzułmanki, niektóre lakiery do paznokci są halal, można również używać sowa halal w stosunku do ubioru, szczególnie kobiet. Przeciwieństwem halal jest haram, czyli wszystkie czyny zabronione. Oprócz jedzenia, jak mogliście się dowiedzieć we wcześniejszym poście, haram jest alkohol, noszenia złota przez mężczyzn, tatuowanie ciała. Warto, więc pamiętać halal - dozwolone, haram - zabronione...

Kolory w Islamie...

Znawcy Islamu podkreślają, że w Koranie wspomniano zaledwie o czterech kolorach: zielonym, białym, czarnym i czerwonym. Jedni twierdzą, że wynika to z ascetycznej postawy Proroka Mahometa (pokój z Nim) inni, że to efekt surowego krajobrazu Półwyspu Arabskiego. Niewątpliwie najważniejszym kolorem Islamu jest zielony. To ulubiony kolor Proroka Mahometa (pokój z Nim), który nosił nawet turban właśnie w tym kolorze. Zielony kojarzy się z rajem, ogrodem, roślinnością, życiem. Pierwsze muzułmańskie dynastie przyjmowały kolor zielony za wiodący w swoich chorągwiach. Dziś możemy zauważyć ten kolor w meczetach, niektóre są całkowicie zielone, inne mają zielone kopuły, jeszcze inne są podświetlane na zielono gdy zapadnie zmrok. 

 

Kolejnym kolorem jest czarny. Barwa ta kojarzy nam się z żałobą, smutkiem. W Islamie kolor czarny oznacza majestatyczność, szacunek. Al-Kaaba - najświętsze miejsce dla Muzułmanów pokryta jest czarnym płótnem, kobiety ubierają burki lub nikaby przeważnie w kolorze czarnym. 

Następnym kolorem jest biel. Kolor biały od razu kojarzy nam się z czystością. Kolor ten również był szczególny dla Proroka Mahometa (pokój z Nim). Białe szaty ubierają pielgrzymi udający się do Mekki, w białe płótno zawijane jest ciało zmarłego Muzułmanina. Białe są również turbany muzułmańskich duchownych. Często możemy podziwiać piękne, białe meczety.

Kolor czerwony jest popularny w krajach muzułmańskich poza Bliskim Wschodem. W Indiach kolor ten symbolizuje dostatek i szczęście, więc jest to kolor ślubny. Przyszłe żony ubierają się na swój wyjątkowy dzień piękne, czerwone kreacje.

Wszystkie wymienione kolory znajdziecie również w barwach flag krajów arabskich. Wspomniany czerwony to kolor wiodący we fladze Turcji.

        Przeanalizujcie barwy flag krajów Ligii Arabskiej... 

Tatuaże, alkohol i złoto...

Dziś o trzech rzeczach zakazanych w Islamie. Otóż na pewno nie raz słyszeliście, że Muzułmanie nie piją alkoholu. Zgadza się, jest on zakazany w każdej postaci. Koran mówi, że człowiek powinien być odpowiedzialny za każdy moment swojego życia. Picie alkoholu powoduje zamroczenie umysłu a nawet utraty świadomości i samokontroli. Ma on również zgubny skutek dla bliskich osoby, która zaczyna nadużywać alkoholu. 

Zakazane jest również robienie tatuażu. Koran nie zezwala na zmianę "boskiego stworzenia" stąd Muzułmanie nie robią sobie tatuażu. Koleją ciekawostką jest zakaz noszenia złotej biżuterii, ale tylko u mężczyzn. Przyznam szczerze, że dowiedziałem się o tym całkiem niedawno. Noszenie złota przez kobiety jest dozwolone, mężczyźni zaś mogą nosić jedynie wyroby pokryte zlotem, gdzie kruszec stanowi  zaledwie pokrycie przedmiotu. Dotyczy to również białego złota. Mężczyźni mogą natomiast nosić wyroby srebrne, z platyny lub innego kruszca. 

Zarówno tatuaże, jak i alkohol i złoto u mężczyzn jest "haram" czyli nie dozwolone...

Islamski dywanik do modlitwy...

Dziś chyba jeden z najkrótszych postów, jednak temat wymaga osobnego omówienia. Na pewno każdy z Was widział na żywo lub w telewizji jak Muzułmanie modlą się na małym dywaniku. Otóż zwie się on sadżdżada. Jego zadaniem jest zachowanie czystości miejsca. Wiecie już ze wcześniejszych postów, że Muzułmanie przystępując do modlitwy muszą być czyści, mieć na sobie czysty i schludny strój, sadżdżada dopełnia czystości sprawiając, że modlą się oni nie mając bezpośredniego kontaktu z podłogą. Sadżdżadę można kupić w Polsce na allegro, występują w różnych rozmiarach i barwach...

Co jedzą Muzułmanie...

Święta Księga Islamu - Koran, o której już czytaliście w poprzednich postach zawiera informacje o tym co powinni spożywać Muzułmanie oraz czego się wystrzegać. Dodatkowo Koran przekazuje nam informacje co lubił jadać Prorok Mahomet (pokój z Nim). Mogliście spotkać się z określeniami typu "Halal" lub "uboju rytualnego". Jeżeli chodzi o halal to określenie czynów dozwolonych, także jedzenie halal jest niczym innym jak jedzeniem, które każdy Muzułmanin może spożywać. W krajach europejskich pojawiają się sklepy oferujące produkty halal.  Jeżeli chodzi o potrawy zabronione, według Koranu Muzułmanie nie mogą spożywać krwi, alkoholu, mięsa wieprzowego, psów, węży, małp, osłów, zwierząt drapieżnych oraz szkodników - szczurów, myszy. Zakazane jest także spożywanie mięsa zwierząt zwyczajowo uznanych za brudne lub odrażające jak: żaby, owady, skorpiony, rozdymki. Mięso halal musi być uzyskane w wyniku uboju rytualnego zgodnego z prawem islamskim. Uboju może dokonać osoba będąca Muzułmaninem, zwierzę ustawiane jest głową w kierunku Mekki. Tuż przed zabiciem wykrzykuje się zwrot: "W imię Boga".  Bardzo ważne jest by narzędzie używane do uboju było bardzo ostre, aby cięcie było płynne i nieprzerwane. Samo cięcie powinno przeciąć tchawice zwierzęcia, przełyk oraz główne tętnice szyjne. Nie każda ubojnia może dokonywać uboju rytualnego, jest do tego niezbędny certyfikat wydawany przez lokalne organizacje muzułmańskie. W Koranie znajdziemy odniesienia do owoców takich jak: winogrona, granaty, figi, oliwki, banany, daktyle. Prorok Mahomet (pokój z Nim), bardzo chętnie spożywał figi,melony,winogrona,daktyle, mleko, miód, ocet, oliwę z oliwek, grzyby, jęczmień. Prorok (pokój z Nim) powiedział: "Spożywaj oliwę z oliwek i nakładaj ją na ciało jako balsam, zaprawdę pochodzi ona z błogosławionego drzewa." Wspomniał również o miodzie: "Miód jest lekarstwem na każdą chorobę, a Koran jest lekarstwem na wszystkie choroby umysłu, dlatego polecam Wam oba środki , Koran i miód." Prorok Mahomet (pokój z Nim) miał w zwyczaju jadać melona ze świeżymi daktylami, mawiał: "Pikantność pierwszego jest złagodzona przez chłód drugiego, a chłód drugiego przez pikantność pierwszego". Widziano jak Prorok (pokój z Nim) jadał także świeżego ogórka z daktylami. Zachęcał również do picia mleka: " Pijcie mleko krowie, gdyż krowy pasą się na każdej roślinie". Można również odnaleźć słowa Proroka (pokój z Nim) do czarnuszki: "Jest uzdrowienie w czarnuszce na wszystkie choroby oprócz śmierci." Inne cytaty związane z jedzeniem: 

"Temu kto zje rano siedem daktyli adżwa, nie zaszkodzą tego dnia ani cary ani trucizna." 

"Jedz winogrona, ale wypluwaj pestki, bo tam jest choroba, a w miąższu jest uzdrowienie"

"Granat i jego skórka wzmacniają trawienie (żołądek)"

"Trufle są jak manna (tzn naturalnie bez opieki człowieka), a ich woda leczy choroby oczu"

"Najlepszą z przypraw jest ocet"

W krajach muzułmańskich przez wieki wykształciła się pyszna kuchnia obfitująca w świeże warzywa, owoce, mięso wołowe i baranie oraz charakterystyczny chleb - aisz różniący się od naszego, gdyż aisz jest jendoporcyjny i można go spożywać osobno lub nadziać mięsem czy znanymi również u nas falafelami (małymi kuleczkami z ciecierzycy). 

Dania są oczywiście świetnie przyprawione przez to aromatyczne. Zupy podawane są w większości w formie kremów, choć można spotkać np tradycyjną egipską molohije ze specjalnej trawy, która wyglądem przypomina naszą zupę szpinakową. 

Desery są bardzo słodkie nasączane syropem, częstym dodatkiem są daktyle, pistacje i inne orzechy. Kunafa - tradycyjne ciasto z "nitek", basbossa (małe pączki), baklava - sporządzana z ciasta filo przekładanego warstwą orzechów lub migdałów to tylko najbardziej znane z arabskich deserów. 

Wyznawcy Islamu każdy swój posiłek rozpoczynają wezwaniem Allaha. Wierzący powinni spożywać posiłki palcami, nie jest zabronione posługiwanie się nożem i widelcem, jednak korzystając ze sztućców należy pamiętać by widelec trzymać w prawej ręce. Jedzenie lewą ręką jest zabronione, gdyż w ten sposób spożywający pokarm upodabniają się do osób uznawanych za niewierzących. W kulturze islamskiej nie należy spożywać posiłków w pozycji leżącej, nie mile widziane jest również przejadanie lub marnowanie żywności. Po uczcie należy podziękować Allahowi za spożyty posiłek...   

  

Jak ubierają się Muzułmanie?

Sposób ubierania się Muzułmanów różni się znacznie od strojów europejskich. W przypadku mężczyzn najczęściej spotykanym ubiorem w krajach arabskich jest galabija (zwana również dżalabiją). To luźna, przewiewna szata przypominająca trochę koszulę nocną. Najczęściej spotyka się mężczyzn ubranych w białe galabije, jednak występują one w różnych kolorach i wzorach. Jeżeli mężczyzna udaje się do meczetu, galabija musi być czysta, nie może być zbyt obcisła by nie uwidaczniać kształtu ciała.

W przypadku kobiet sprawa nie jest tak oczywista. Jest bowiem kilka rodzajów ubioru. Na pewno słyszeliście o burce, hidżabie czy burkini. To oczywiście jednak nie to samo. W zależności od kraju i obyczajów strój muzułmańskich kobiet może się różnić. W krajach bardziej konserwatywnych sposób ubierania może być narzucony, tak jest w Iranie czy Iraku. W krajach takich jak Turcja, Egipt, Tunezja kobieta sama decyduje o doborze stroju. Jednym z takich strojów jest burka. Strój całkowicie zasłania całe ciało, twarz, a na oczach znajduje się siatka. 

 

Kolejnym strojem jest nikab, można powiedzieć, że to burka ale z odsłoniętymi oczami.

 

W krajach takich jak Egipt, Turcja czy Tunezja, czyli w tych w których najczęściej bywamy na wakacjach, najbardziej popularnym kobiecym strojem jest hidżab. Samo słowo hidżab oznacza zasłonę, jest to chusta zasłaniająca szyję, włosy i uszy pozostawiając odsłoniętą twarz. W Turcji widziałem np dziewczyny w jeansach, koszuli z hidżabem na głowie. 

W Iranie tradycyjnym kobiecym strojem jest czador. Jak już z samej nazwy możecie wywnioskować, czador jest czarny i zakrywa ciało, włosy i uszy, pozostawiając odsłoniętą twarz.

W krajach arabskich słoneczna pogoda i ciepłe morze sprzyja orzeźwiającym kąpielom. Stąd muzułmańskie kobiety mają swój strój kąpielowy zwany burkini. Zasłania on ciało, włosy i uczy pozostawiając odsłoniętą twarz. Stroje te są kolorowe, można również kupić burkini wyprodukowane przez znane firmy zajmujące się produkcją odzieży sportowej.

Islamskie święta...

Jak każda religia, Islam ma swoje wyjątkowe święta. Nie pokrywają się one z żadnym świętem chrześcijańskim. Nawet przysłowiowy weekend wygląda inaczej w krajach muzułmańskich. Podczas gdy uprzywilejowanym dniem tygodnia u Chrześcijan jest niedziela, dla Muzułmanów takim świętym dniem jest piątek. To właśnie wtedy Muzułmanie mają obowiązek wspólnej modlitwy w meczecie w porze modlitwy Zuhur (jak już wiecie to modlitwa w południe). To wyjątkowy dzień, w którym wiele instytucji jest zamkniętych, jednak nie jest to ustawowo dzień wolny od pracy. Sklepy, kawiarnie, punkty usługowe mogą pracować w innych - skróconych godzinach. Jeżeli chcemy życzyć Muzułmaninowi błogosławionego piątku napiszmy mu "Jumma Mubarak" (czyt. Goma Mubarak). 

Wracając do świąt...Najdłuższym islamskim świętem jest znany już Wam Ramadan. Dla przypomnienia to miesiąc w którym wszyscy Muzułmanie od wschodu do zachodu słońca nie mogą spożywać pokarmów, pić napojów, palić tytoniu, uprawiać sexu. Wieczorem po zachodzie słońca rodziny świętują uroczyście zakończenie dnia postu i radują się na nadejście kolejnego. O Ramadanie można wiele pisać, więc pojawi się on jeszcze w kolejnych postach. 

Na zakończenie Ramadanu w świecie Islamu przychodzi czas na święto Eid al- Fitr trwające jeden dzień. Podczas tego święta Muzułmanie radują się z wypełnionego obowiązku postu, który jest (jak już wiecie) jednym z pięciu filarów Islamu. 

Następnym, a zarazem najważniejszym, świętem jest Eid al- Adha czyli święto ofiarowania. Rozpoczyna się na trzeci dzień pielgrzymki do Mekki (Hadżdż - kolejny filar Islamu) i trwa cztery dni. Oczywiście obchodzone jest przez wszystkich Muzułmanów,  nie tylko tych którzy udali się w pielgrzymkę. Święto upamiętnia okazanie posłuszeństwa Bogu przez  proroka Ibrahima (pokój z nim) oraz Jego syna Ismaila. Allah zażądał od Ibrahima (pokój z nim), aby oddał mu w ofierze swojego syna Ismaila. Prorok nie zaprotestował, a syn był gotów oddać życie dla Allaha, gdy Bóg ujrzał, że Ibrahim (pokój z nim) oraz Ismail są mu w pełni posłuszni darował życie Ismailowi nakazując złożyć w ofierze owce. To wydarzenie stało się corocznym świętem upamiętniającym łaskę Allaha, podczas którego nie może zabraknąć na stole jagnięciny. 

 
Wszystkie święta mają charakter rodzinny, jest to czas wspólnego dzielenia się dobrem z biednymi, spotkań z przyjaciółmi, wspólnej modlitwy. Podniosły charakter ma również islamski Nowy Rok, który jak już się dowiedzieliście ze wcześniejszego posta przypada zupełnie inaczej niż nasz, gdyż opiera się na kalendarzu księżycowym. W tym roku Muzułmanie będą go obchodzili 20 sierpnia (według naszego kalendarza). 

Muezin - co, kiedy i dlaczego śpiewa ?

O istnieniu muezina dowiedzieliście się czytając wcześniejszy post o meczecie. Dla przypomnienia jednak zacznę, że muezin to mężczyzna, posiadający wybitny głos, który wykorzystuje go do nawoływania na modlitwy. Kiedyś muezin musiał posiadać także kondycję gdyż zanim zaczął nawoływać musiał się wdrapać na minaret meczetu. Dziś, jak już również wiecie, meczety posiadają głośniki, a muezini wykorzystują do nawoływania mikrofonu. Jego zadaniem jest przypomnieć Muzułmanom o odpowiednich porach pięciu modlitw (z boku bloga możecie zobaczyć jakie to pory dla Polski). Tekst, który wygłasza muezin składa się z okrzyku "Allahu akbar" (Allah jest wielki), następnie wyznanie wiary - szahada,  "Nie ma Boga ponad Allaha, a Mahomet jest jego prorokiem" oraz zachęty do modlitwy "Ruszajcie do modlitwy, ruszajcie ku powodzeniu". Uwielbiam nawoływania, słyszałem je setki razy z różnych meczetów, jednak za każdym kolejnym razem czuję ich wyjątkowość. Mam nadzieję, że będzie Wam dane usłyszeć je na żywo, jednak dziś prezentuje Wam wirtualną namiastkę nawoływań z meczetu Muhammada Alego w Kairze, miłego słuchania...
       

                                                        

Koran - święta księga Islamu...

Dziś trochę więcej o Koranie, o którym już wspominałem na początku. Słowo Koran pochodzi od arabskiego al-kuran (recytacja), ponieważ w pierwszych latach był on przekazywany wyłącznie ustnie. Według Muzułmanów twórcą Koranu jest sam Allah i jak wiecie został on przekazywany prorokowi Mahometowi (pokój z nim), przez archanioła Gabriela w latach 610-632. Koran składa się ze 144 rozdziałów zwanych surami, gdzie każda z nich (oprócz IX), rozpoczyna się formułą: "W imię Boga (Allaha) miłosiernego, litościwego." 90 sur zalicza się do mekkańskich, a 24 do medyńskich - zgodnie z miejscem ich przekazania, co wiąże się z ucieczką proroka Mahometa (pokój z nim), z Mekki do Medyny- o czym już wiecie ze wcześniejszych postów. Sury dzielą się na wersety czyli aje. Tekst Koranu został spisany w języku arabskim i z założenia jest przeznaczony dla osób znających ten język. Pierwszy przekład na łacinę powstał w 1134r., kolejny na język angielski w 1624r. Polski przekład Koranu powstał natomiast w 1686r., następny dopiero w 1858r. Kolejne w latach 1986, 1990, 2011 i najnowszy w roku 2018. Koran znacznie różni się od chrześcijańskiej Biblii. Czyta się go jak poradnik życia. Koran porusza wiele różnych kwestii naszego życia. Reguluje sprawy majątkowe, dokładnie tłumaczy kto może stworzyć małżeństwo (szczególnie w jakim stopniu ewentualnego pokrewieństwa), wyznaczając role mężczyzny i kobiety w związku małżeńskim. Wyliczony jest szereg zakazów tworzących podwaliny prawa karnego, dając ochronę pięciu podstawowym wartościom - religii, rodzinie, własności, życia, uczucia i rozsądku. Prawa te są wszechobecne, czyli obowiązują każdego Muzułmanina bez względu w jakiej części świata mieszka. Koran mówi również o karach jakie można stosować w kontekście danego przestępstwa. Znajdziemy tu oczywiście opis wszystkich islamskich świąt oraz wytyczne odnośnie wyznania wiary, modlitw, dzielenia się majątkiem, czy postu, czyli Świętego Miesiąca  (Ramadanu) które, jak już wiecie, wraz z pielgrzymką do Mekki tworzą pięć filarów Islamu. Koran nie jest chronologiczny, jak Biblia, czytając odkrywamy, że pewne fakty powtarzają się. Święta Księga Islamu mówi także o...Jezusie, który jest uznawany za jednego z proroków Allaha, natomiast matka Jezusa - Maryja jest wymieniona w Koranie większą ilość razy niż w Nowym Testamencie. Dlatego też możecie się spotkać ze stwierdzeniem: "Jestem Muzułmaninem, kocham Jezusa".  Koran wyznacza także sposób ubierania się, wymaga dobrego traktowania zwierząt, a także mówi jak powinno się zabijać zwierzęta hodowlane przeznaczone do spożycia. Tu zapewne słyszeliście pojęcie "uboju rytualnego", w wyniku którego mięso z tak zabitego zwierzęcia jest "halal" - dozwolone. Zabrania również spożywania wieprzowiny, uznając świnie za zwierzęta nieczyste. Wchodzimy już w kwestie żywności, więc zapewne wiecie, że Koran zabrania Muzułmanom spożywania alkoholu. Generalnie każda kwestia, która będzie poruszana przez nas, będzie miała oparcie w Koranie...

Kalendarz muzułmański...

Dla wszystkich Muzułmanów trwa właśnie dziewiąty miesiąc 1441r. Jest tak ponieważ za pierwszy dzień muzułmańskiego kalendarza uznaje się datę 16 lipca 622r. (według kalendarza gregoriańskiego). Data ta nie jest oczywiście przypadkowa i jest związana z emigracją  proroka Mahometa (pokój z nim) z Mekki do Medyny, przesunięta do najbliższego nowiu księżyca. Od tego dnia stosuje się odliczanie oparte właśnie na roku księżycowym, które jest krótsze od słonecznego i liczy 354 dni. Dzięki temu Nowy Rok w kalendarzu muzułmańskim wypada zupełnie inaczej niż w naszym kalendarzu. W tym roku Muzułmanie będą obchodzić swój Nowy Rok gdy dla nas będzie 20 sierpnia. Kalendarz muzułmański dzieli się na 12 miesięcy księżycowych:

- Muharram (30 dni)
- Safar (29 dni) 
- Rabi al- allal (30 dni)
- Rabi al- sani (29 dni)
- Dżumada al - ula (30 dni)
- Dżumada al - ahira (29 dni)
- Radżab (30 dni)
- Szaban ( 29 dni)
- Ramadan (30 dni)
- Szallal (29 dni)
- Zu al- kada (30 dni)
- Zu al- hidżdża (29 dni)

Z boku bloga znajduje się kalendarz muzułmański, więc możecie podejrzeć jaki dzień panuje dziś dla Muzułmanów. Oczywiście dla celów praktycznych Muzułmanie posługują się także kalendarzem gregoriańskim. Stosowanie kalendarza księżycowego mogłoby wywołać problemy szczególnie w krajach arabskich cieszących się dużą popularnością wśród turystów. Rezerwacja hoteli, wycieczek, przelotów musi mieć charakter uniwersalny. Poniżej możecie przeanalizować sobie różnice w datach na podstawie 2020r. - 1441/1442r. - Na czarno zaznaczone są daty kalendarza gregoriańskiego, a pod spodem na kolorowo kalendarza muzułmańskiego...

Meczet- islamska świątynia...

Z określeniem "meczet" na pewno spotkał się każdy z Was i każdy od razu kojarzy go z Islamem. Oczywiście...meczet to świątynia, w której Muzułmanie mogą się pomodlić, jednak mało kto wie, że do meczetu można również przyjść odpocząć z rodziną, przyjaciółmi, można się nawet przespać, posiedzieć w zaciszu i pomyśleć nad życiem, meczety pełnią również rolę edukacyjną. Wiele meczetów pełni również rolę zabytków, więc można spotkać w nich z turystów. Pierwszym meczetem na świecie, według przekazów muzułmańskich była Al- Kaba zbudowana w Mekkce przez Abrahama na polecenie samego  Boga. Pierwszym meczetem zbudowanym przez Muzułmanów natomiast był meczet Kuba w Medynie, gdzie jak już wiecie przebywał prorok Mahomet (pokój z Nim), po tym jak został zmuszony do ucieczki z Mekki. W tym okresie Al- Kaba służyła do modlitw pogańskim Arabom, jednak po podboju Mekki w 630r. prorok Mahomet (pokój z nim) przekształcił ją w meczet zwany odtąd Al- Masdżid al- Haram, czyli Świętym Meczetem. To właśnie do tego miejsca każdy Muzułmanin ma obowiązek raz w życiu odbyć pielgrzymkę, o czym wspominałem w poście "5 filarów Islamu". Jeżeli widzieliście kiedyś w serwisach informacyjnych wiadomość o sezonie pielgrzymkowym do Mekki, to zapewne  zauważyliście budowlę na środku placu w Świętym Meczecie, zaciągniętą czarnym płótnem...to właśnie Al- Kaba, o której więcej będzie w kolejnych postach.

                                        Al-Kaba w środku...

                               
Na przestrzeni lat budowano coraz to większe i piękniej zdobione meczety, które stały się łatwo rozpoznawalną budowlą, dzięki dwóm głównym cechom - kopule i minaretom. Minarety to cienkie wieże umieszczone po bokach meczetów, z których kiedyś muezzini (mężczyźni wyróżniający się barwnym głosem) wzywali Muzułmanów pięć razu dziennie na modlitwę. Dziś muezzini robią to za pomocą głośników umieszczonych na minaretach. Małe meczety posiadają zaledwie jeden minaret, większe cztery, a nawet sześć. Nie mogę przy tej okazji przemilczeć faktu, że miastem tysiąca minaretów nazywany jest... Kair ;)

Jeżeli pierwszy raz udacie się do meczetu zapewne zdziwi Was fakt, że w przeciwieństwie do innych świątyń, w meczetach nie ma ławek, krzeseł, portretów, obrazów, można jedynie zauważyć tu wersety z Koranu i elementy oświetlenia. Chodzi o to, by wierni mogli skupić się na modlitwie i Bogu. Charakterystyczne dla meczetów jest wgłębienie znajdujące się na sali modlitewnej zwane mihrab - to tu staje imam (islamski kapłan)  podczas piątkowych modłów, gdyż to własnie piątek jest świętym dniem dla wyznawców Islamu.

Na podłodze w meczecie znajduje się dywan, często z wyraźnymi miejscami przeznaczonymi do modlitwy z ukierunkowaniem na Mekkę.

Wchodząc do meczetu należy zdjąć obuwie - chodzi o zachowanie czystości miejsca. Dodatkowo ważny jest ubiór - czysty, nie może podkreślać kształtu ciała, a kobiety muszą mieć zakryte włosy.  Jeżeli odwiedzacie meczet jako turyści pamiętajcie, że mężczyźni powinni mieć ubrane długie spodnie, mile widziana koszula lub koszulka z długim rękawem, czy bluza,  kobiety natomiast zakryte ramiona, nogi i włosy - szanujmy te miejsca, jeżeli decydujemy się do nich wchodzić. Muzułmanie dodatkowo przed przystąpieniem do modlitwy mają obowiązek obmycia się. Niektóre meczety już setki lat temu posiadały specjalnie przygotowane do tego celu fontanny, które dziś są już zabytkami

Na świecie istnieją dziesiątki tysięcy meczetów, w samej Europie jest ich ok. dziewięć tysięcy, a w Polsce zaledwie pięć. Wiele wątków z meczetami oraz obyczajami w nich panującymi będzie jeszcze poruszanych w kolejnych postach...